Çevre güvenlik sistemleri, adı üzerine bir sistemdir ve alt elemanlardan oluşur. Bu alt elemanlar çevre güvenlik sistemleri, ışıklandırmalar, sensörler, kamera sistemleri ve benzerleridir. En önemli ve en etkili elemanlardan birisi tel örgü sistemleridir. Halk arasında genellikle tel örgü sistemleri, çit sistemleri veya fens teli sistemleri olarak kullanılan terimler, tüm sistemleri belirten genel isimlerdir.
Çevre güvenlik sistemlerinin iki temel amacı vardır;
- Belirli bir alanın sınırlarını belirlemek,
- Sınırlarını belirlediğimiz bu alana ulaşımı veya giriş/çıkışları zorlaştırmak veya engellemek.
Bazen doğrudan güvenliği sağlamak amaçlanırken, bazen de size ait bir arazinin belli edilmesi amacıyla da tel örgü sistemleri kullanılabilir. Sıkça karşılaşılan sorunlardan biri, çok göz önünde bulunmayan bazı arazilerin farklı şahıs ya da kurumlar tarafından gasp edilmeleridir. Size ait bir araziyi uzun süre kontrol etmediğinizde belli bir kısmının ya da tamamının, komşu ya da komşu olmayan kimselerce, bilinçli veya bilinçsiz olarak kullanılıyor olması istenmeyen bir durumdur. Bu gibi durumlarda, yalnızca sınırları belirlemek için bile fens teli veya tel örgü sistemleri kullanılabilir.
Güvenliğimizi düşünürken kurallara aykırı uygulamalar yapmak, cezaî yaptırımlarla karşılaşmamıza ve gereksiz yere para ve zaman kaybetmemize neden olabilir. Bu nedenle tel örgü, demir/beton direkli tel çit veya panel çit uygulayacağımız alanları iyi araştırmalı, kurallar ve düzenlemelere uygun sistemler inşa etmeliyiz.
Çevre güvenlik sistemleri hangi kanun, usul veya esaslara göre yapılır?
Ülkemizde bu işlemleri düzenleyen hukukî unsurlar nelerdir? Kendi arzumuz doğrultusunda istediğimiz sistemi kurabilir miyiz?
Öncelikle, çevre güvenlik sistemleri uygulamasının ne şekilde yapılacağının, çeşitli alt düzenlemelerle belirlendiğini, bu tür sistemleri doğrudan düzenleyen bir kural yazılı hukukta mevcut değildir. Genellikle imar konularında veya belirli alanların ne şekilde kullanılacağının belirlendiği mevzuatlarda konu düzenlenmiştir. Bu düzenlemelerden bahsetmeden önce, genel olarak düzenlemeye esas alanların üç farklı arazi statüsü vardır;
- Şahsa ait araziler,
- Kurumsal araziler,
- Devlet arazileri.
Yapılan düzenlemelerde arazilerin statü farklılıklarına göre uygulama farklılıkları da mevcuttur.
Eğer araziniz bir belediye sınırları içinde ise, o şehre ait imar yönetmeliğine bağlı olarak düzenleme yapılır. Örneğin İstanbul İmar Yönetmeliği Madde 8.16 aşağıdaki ifade bulunmaktadır;
Ön Bahçe Duvarları:
Bahçe duvarlarının yol üstüne isabet eden kısımlarının yaya kaldırımından itibaren yükseklikleri, harpuşta dâhil (1.00) m’yi geçemez. Bu duvarların üzerinde ayrıca görüşü kapamayacak şekilde (1.00) m. yükseklikte parmaklık yapılabilir. Meyilli yerlerde yüksekliği yaya kaldırımından (1.00) m’yi aşmamak üzere kademelendirilebilir.
Yan ve Arka Bahçe Duvarları:
Bu duvarların tabii veya tesviye edilmiş zeminden yüksekliği (1.50) m’yi geçemez. Ayrıca bunların üzerine görüşe engel olmayacak şekilde (1.00) m. yüksekliğinde parmaklık yapılabilir.
Resmi ve Umumi binalar ile sanayi tesislerinin (Okul, hastane, cezaevi, ibadet yerleri, elçilik, sefarethane vb.) özellik arz eden bina ve bahçe duvarları bu madde hükmüne tabi değildir.
Bu yönetmeliğe göre, eğer bir bahçe duvarı söz konusu değilse, arazilerin yola bakan taraflarında asgarî 2.00 m, arkaya bakan taraflarında ise asgari 2.50 m yüksekliğe kadar tel örgü sistemi yapılabilir. Ayrıca sanayi tesisi, veya fabrika gibi statüsü farklı arazilerin uygulamaları farklılık arz eder.
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği
Eğer arazi belediye sınırları dışında, fakat imar planlı bir alanda ise bu yönetmeliğe tabidir. Bu yönetmeliğinin 43. maddesine göre ise arazilerin yol tarafındaki cephe hatları, tesviye edilmiş topraktan asgarî 1.50 m, diğer tarafta ise 3.00 m yüksekliğe sahip olabilir.
Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği
“Eğer arazi imar planının olmadığı bir bölgede ise, bu yönetmeliğin 34. maddesi uyarınca, yol tarafında asgarî 2.00 m., diğer taraflarda ise 2.50 m yükseklik mevcuttur.
Bu uygulamalar aslında bahçe duvarı yükseklikleri ve parmaklıkları düzenlediği halde, fens teli yapım sınırları kapsamında değerlendirilebilir.”
Daha önce de belirttiğimiz gibi, bu düzenlemelerin haricinde, farklı amaçlarla hazırlanmış mevzuatlar da mevcuttur. Örneğin Orman Kanununun 16. maddesi uyarınca;
“Çit direkleri en az 180 cm boyunda, izin alanının koordinatlarına uygun şekilde tesis edilmelidir. Çit direkleri en az 40 cm. derinliğinde açılan çukurlara taşla sıkıştırılarak sabitlenmelidir. Köşe noktalarına dikilen çit direklerine o noktanın koordinatının yazıldığı 50×50 cm boyutunda saç levha telle sabitlenecektir.”
Başka bir örnek olarak 1553 Sayılı Askerî Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Yönetmeliği’nde;
“Yurt savunması bakımından hayati önem taşıyan askeri tesis ve bölgelerin çevre duvarı, tel örgü veya benzeri engel veya işaretlerle belirlenen dış sınırlarının en az 100, en fazla 400 metre uzağından alınan noktaların birleştirilmesi suretiyle meydana gelen alanlar ile kara sınır hattı boyunca ve lüzum görülen kıyılarda 30 ile 600 metre derinliklerdeki alanlarda tesis edilir.”
şeklinde belirtilmiştir.